อ่านดอกเบี้ยบ้านแบบขั้นบันไดยังไงไม่ให้พลาด
ข้อเสนอสินเชื่อบ้านมักโฆษณาตัวเลขดอกเบี้ยของ 1 ถึง 3 ปีแรก แต่ผ่อนกันตั้งแต่ 20 ถึง 40 ปี ตัวเลขที่ส่งผลต่อภาระส่วนใหญ่จึงอยู่หลังปีที่ 3 บทความนี้เป็นคู่มือสำหรับอ่านใบเสนอแบบขั้นบันได ว่าต้องมองตรงไหน และตัวเลขเปลี่ยนอย่างไรเมื่อจบช่วงโปรโมชัน ส่วนโครงสร้างของแต่ละช่วงและตัวอย่างดอกเบี้ยรายปี อ่านได้ใน ดอกเบี้ยบ้านแบบขั้นบันได อ่านยังไง
1. ใบเสนอเขียนอะไรไว้บ้าง
ตัวอย่างข้อความที่พบบ่อย
- ปีที่ 1–3 อัตราคงที่ 2.50% ต่อปี
- ปีที่ 4 เป็นต้นไป MRR − 1.00% ต่อปี
สิ่งที่ต้องหาในเอกสารให้ครบ
- อัตราแต่ละช่วงเป็นตัวเลขชัดเจน ปีที่ 1 ปีที่ 2 ปีที่ 3 อัตราเท่ากันหรือเพิ่มขึ้น
- MRR ของธนาคารนั้นวันนี้เท่าไร ธนาคารประกาศ MRR ของตัวเอง ดูได้จากเว็บไซต์ธนาคาร
- ส่วนต่างหลังช่วงคงที่ เช่น MRR − 1.00 เป็นส่วนต่างที่คงอยู่ตลอดสัญญาหรือไม่ บางข้อเสนอเปลี่ยนส่วนต่างอีกครั้งในปีที่ 5 หรือ 6
- วงเงิน ระยะเวลา และค่าธรรมเนียม ที่อัตราดังกล่าวใช้ได้ ข้อเสนออาจผูกกับวงเงินขั้นต่ำหรือต้องเปิดบัญชีเงินเดือน
2. ทำไมค่างวดเปลี่ยน
ในช่วงคงที่ ค่างวดมักคงที่ตามตารางผ่อน เมื่อขึ้นช่วงใหม่ อัตราดอกเบี้ยเปลี่ยน ธนาคารจึงคำนวณค่างวดใหม่จากหนี้คงเหลือ ณ วันนั้น และจำนวนงวดที่เหลือ ค่างวดจึงเปลี่ยนตามอัตราใหม่ ถ้าธนาคารคงค่างวดเดิมไว้ ระยะเวลาผ่อนจะเปลี่ยนแทน ดูในสัญญาของคุณว่าเป็นแบบไหน
ตัวอย่างคำนวณ
ข้อมูลสมมติ วงเงินกู้ 3,000,000 บาท ผ่อน 30 ปี (360 งวด) ปีที่ 1–3 อัตรา 2.50% ต่อปี หลังจากนั้นสมมติว่า MRR − 1.00 เท่ากับ 6.00% ต่อปี
ค่างวด 36 งวดแรก ที่ 2.50% ต่อปี = ประมาณ 11,854 บาท
ดอกเบี้ยเดือนแรก = 3,000,000 × 2.50% ÷ 12 = 6,250 บาท ส่วนที่ตัดเงินต้น = 11,854 − 6,250 ≈ 5,604 บาท
หนี้คงเหลือเมื่อครบ 36 งวด ประมาณ 2,790,738 บาท (ชำระเงินต้นไปแล้วประมาณ 209,262 บาท)
ค่างวดใหม่ที่ 6.00% ต่อปี ผ่อนอีก 324 งวด (27 ปี) จากหนี้ 2,790,738 บาท = ประมาณ 17,414 บาท
ค่างวดเพิ่มขึ้น 17,414 − 11,854 = 5,560 บาท คิดเป็นเพิ่มประมาณ 47%
ถ้า MRR สูงกว่านั้นอีก 1 จุดเปอร์เซ็นต์ จนอัตราเป็น 7.00% ค่างวดจะเป็นประมาณ 19,195 บาท ตัวเลขอัตราหลังปีที่ 3 เป็นสมมติ ไม่ได้บอกว่าจะเป็นเท่านั้นจริง ประเด็นคืออัตราลอยตัวเปลี่ยนค่างวดมากกว่าที่ใบเสนอช่วงแรกทำให้รู้สึก
3. ตัวเลขที่ควรเทียบหลายข้อเสนอ
ใบเสนอสองใบที่โฆษณาอัตราช่วงแรกต่างกัน อาจให้ผลสุดท้ายไม่ต่างกันอย่างที่คิด เทียบสามอย่างนี้
- ค่างวดในช่วงคงที่ บอกว่าเดือนแรก ๆ จ่ายเท่าไร
- ค่างวดสมมติหลังช่วงคงที่ ใช้ MRR ปัจจุบันของธนาคารนั้น และคำนวณค่างวดเหมือนตัวอย่างข้างบน เพื่อเทียบข้อเสนอที่มีส่วนต่างต่างกัน
- ดอกเบี้ยรวมตลอดสัญญา ที่สมมติฐานเดียวกัน
เครื่องมือเทียบผ่อนบ้านรับอัตราแต่ละช่วงของใบเสนอ และแสดงค่างวดกับดอกเบี้ยรวมให้เทียบ
4. ค่าปรับปิดบัญชีก่อนกำหนด
สินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัยหลายสัญญากำหนดค่าปรับกรณีชำระหนี้ทั้งหมดหรือบางส่วนก่อนกำหนดในช่วง 3 ปีแรก เพราะธนาคารให้อัตราต่ำในช่วงนั้นโดยคาดว่าผู้กู้จะอยู่ต่อ ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่าการห้ามเก็บค่าปรับชำระหนี้ก่อนกำหนด (prepayment fee) ไม่ครอบคลุมสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย ผู้ให้บริการยังเรียกเก็บได้ในช่วง 3 ปีแรก
สิ่งที่ต้องหาในสัญญาของคุณ
- ค่าปรับคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของอะไร เช่น ของยอดที่ชำระหรือของวงเงินกู้
- ช่วงที่ค่าปรับมีผลนับจากวันทำสัญญา หรือจากวันเบิกเงินกู้
- ยกเว้นกรณีใด เช่น ปิดบัญชีจากการขายบ้าน หรือจากประกันภัย
- ชำระบางส่วนก่อนกำหนดมีค่าปรับหรือไม่ และขั้นต่ำเท่าไร
ตัวอย่างสมมติ ถ้าค่าปรับ 2% ของยอดที่ชำระ และคุณปิดบัญชีตอนหนี้คงเหลือ 2,790,738 บาท ค่าปรับ = 2,790,738 × 2% ≈ 55,815 บาท ตัวเลข 2% เป็นสมมติเพื่อแสดงวิธีคิด ใช้อัตราในสัญญาของคุณ
ผลต่อการรีไฟแนนซ์: ถ้าจะย้ายธนาคารหลังช่วงคงที่ ให้ตรวจก่อนว่าพ้นช่วงค่าปรับแล้ว วิธีคิดว่าคุ้มหรือไม่อยู่ใน ค่าปรับไถ่ถอนก่อนกำหนดและรีไฟแนนซ์
5. ประกัน MRTA
MRTA (Mortgage Reducing Term Assurance) คือประกันชีวิตแบบทุนประกันลดลงตามยอดหนี้ ถ้าผู้กู้เสียชีวิตหรือทุพพลภาพตามเงื่อนไข ประกันชำระหนี้ที่เหลือแทน
ข้อที่ต้องถาม
- เป็นเงื่อนไขบังคับของสินเชื่อ หรือเลือกซื้อเองได้ ข้อกำหนดแต่ละธนาคารต่างกัน
- เบี้ยเป็นก้อนเดียวหรือจ่ายรายปี และบวกเข้ายอดกู้หรือไม่ ถ้าบวกเข้ายอดกู้ ดอกเบี้ยจะคิดบนเบี้ยด้วย
- ทุนประกันเท่าไร และคุ้มครองกี่ปี
- ถ้าปิดบัญชีก่อนกำหนดหรือรีไฟแนนซ์ ขอคืนเบี้ยส่วนที่เหลือได้หรือไม่
- มีทางเลือกอื่น เช่น ประกันชีวิตทั่วไปที่คุณมีอยู่ ซึ่งธนาคารยอมรับหรือไม่
เบี้ยที่บวกเข้ายอดกู้เพิ่มทั้งยอดหนี้และค่างวด จึงควรถามยอดกู้ก่อนและหลังบวกเบี้ย
6. เช็กลิสต์สั้นก่อนตกลง
- จดอัตราแต่ละช่วง และ MRR ปัจจุบันของธนาคารนั้น
- คำนวณค่างวดหลังช่วงคงที่ที่ MRR เดิม และที่ MRR สูงขึ้น 1 จุด
- ตรวจเงื่อนไขค่าปรับปิดบัญชี และช่วงเวลาที่มีผล
- ตรวจว่า MRTA บังคับหรือไม่ และบวกเข้ายอดกู้หรือไม่
- ตรวจค่าธรรมเนียมอื่น เช่น ค่าประเมินหลักประกัน ค่าจดจำนอง ค่าอากรแสตมป์
แหล่งข้อมูล
- รู้แล้วบอกต่อ … การคุ้มครองสิทธิที่ลูกหนี้ควรรู้ (ธนาคารแห่งประเทศไทย) เข้าถึงเมื่อ 24 ต.ค. 2569
ลองคำนวณกับข้อเสนอของคุณ
ใส่อัตราแต่ละช่วงและ MRR จากใบเสนอใน เทียบผ่อนบ้าน เพื่อดูค่างวดและดอกเบี้ยรวมของแต่ละข้อเสนอ
บทความที่เกี่ยวข้อง
- ค่าส่วนกลางคอนโดและหมู่บ้านคิดยังไง 3 ปีแรกจ่ายเท่าไรสูตรคิดค่าส่วนกลางคอนโดต่อตารางเมตรและหมู่บ้านต่อตารางวา การเก็บล่วงหน้า มูลค่าของข้อเสนอฟรีค่าส่วนกลาง และตัวอย่างค่าส่วนกลาง 3 ปีแรก
- เช็กลิสต์ใบเสนอโครงการบ้านและคอนโดก่อนวางเงินจองรายการที่ควรถามและจดจากใบเสนอโครงการบ้านและคอนโดก่อนวางเงินจอง ทั้งส่วนลด ของแถม ค่าส่วนกลางล่วงหน้า กองทุน ค่าโอน ค่ามิเตอร์ และเงื่อนไขคืนเงินจอง
- ค่าปรับไถ่ถอนก่อนกำหนดและรีไฟแนนซ์ คิดยังไงว่าคุ้มหรือยังวิธีคิดจุดคุ้มทุนของการรีไฟแนนซ์บ้าน นำค่าปรับไถ่ถอน ค่าจดจำนอง และค่าประเมิน มาเทียบกับค่างวดที่ลดลง พร้อมตัวอย่างตัวเลขที่ตรวจซ้ำได้